‘Iedereen is welkom, maar we kiezen wel de mensen die we leuk vinden’

Deze masterscriptie onderzoekt de rol van de heersende cultuur binnen (overwegend witte) studentenroeiverenigingen bij de inclusie en uitsluiting van diverse etnisch-geracialiseerde groepen. In Nederland staat roeien van oudsher bekend als een sport die vooral beoefend wordt door witte, rijke mannen. Ook vandaag de dag lijken enkele van deze ‘elitaire’ kenmerken nog zichtbaar in de cultuur van studentenroeiverenigingen, die vaak bol staan van tradities en normen en waarden die al jaren gelden. Dit onderzoek kijkt naar de invloed van deze cultuurprincipes op de in- en uitsluiting van diverse groepen. Het onderzoek werd uitgevoerd aan de hand van kwalitatieve, semigestructureerde diepte-interviews met tien respondenten van vijf verschillende studentenroeiverenigingen uit drie van de grootste Nederlandse steden. Deze respondenten vormen een afspiegeling van het ledenbestand van studentenroeiverenigingen. Met behulp van interviews werden persoonlijke ervaringen en sociale structuren binnen studentenroeiverenigingen onderzocht. Deze interviews werden opgenomen en getranscribeerd, om ze vervolgens te kunnen coderen en zo de nodige data te verzamelen voor de analyse van dit onderzoek. Uit deze analyse kwamen verschillende thema’s naar voren. Ten eerste zou er sprake zijn van drempels om lid te worden, wat niet ten goede komt aan het toegankelijke karakter. Deze worden onderverdeeld in praktische (de financiële drempel en de oneerlijke loting) en culturele (het gebrek aan representatie/herkenning en het hoge corporale gehalte) drempels. Vervolgens zouden er verschillende redenen kunnen zijn om je niet prettig te voelen op een roeivereniging, die worden gesplitst tussen de kleedkamercultuur (lad culture), de wijze waarop over roeiers van kleur wordt gepraat en de privileges die komen kijken bij het hebben van witheid als norm (whiteness). Daarnaast werd gekeken naar de verschillende redenen waarom dit blijft bestaan (een hiërarchie waarin niet iedereen elkaar aanspreekt, een cultuur die in stand wordt gehouden en een gebrek aan diversiteit in promotie) en tot slot naar de ongewenste gevolgen (het mislopen van potentieel goede roeiers en minder culturele diversiteit). De belangrijkste conclusie van dit onderzoek is dat verschillende aspecten van de heersende cultuur binnen roeiverenigingen een rol spelen bij het gebrek aan inclusie van diverse etnisch-geracialiseerde groepen. Zo houden studentenroeiverenigingen er een elitair karakter op na dankzij de hoge lidmaatschapskosten en selectieve toelatingsprocedures die barrières vormen voor etnische minderheden. Deze worden versterkt door de nadruk op traditie en het corporale imago, bijvoorbeeld merkbaar in de kleedkamercultuur en versterkt door de hiërarchie. Ook is er sprake van een dominante cultuur van witheid. De homogene, witte achtergrond en manier waarop over roeiers van kleur wordt gepraat zorgen voor een buitengesloten gevoel. Dit gebrek aan representatie en zichtbaarheid geldt op meerdere niveaus. Bovendien is er een blinde vlek voor etnisch-raciale diversiteit die de ontwikkeling van inclusie belemmert.