Verzachting van nieuws?

Van de jaren zestig tot de jaren tachtig zijn de media uitgegroeid tot de belangrijkste bron van informatie en dragen zij een verantwoordelijke rol in de bericht- en kennisgeving van het publiek. Door ontwikkelingen zoals commercialisering en mediatisering lijken de grenzen tussen de informatiefunctie en de vermaakfunctie van de media steeds meer te vervagen. De strijd om aandacht van het publiek neemt toe en vormen van infotainment worden aangenomen, een overkoepelende ontwikkeling die de samensmelting van entertainment en journalistiek representeert in de media. Ook de Nederlandse Omroep Stichting (NOS) heeft te maken met de ontwikkelingen in het huidige medialandschap. Met het NOS Journaal zorgt deze publieke omroep al sinds 1969 voor een dagelijkse - en belangrijke - bron om het publiek te informeren over het nieuws van de dag. De volgende vraag staat centraal: In hoeverre is er sprake van infotainment in de onderwerpkeuze en framing van de berichtgeving van het NOS Achtuurjournaal in de periode 2014-2024? Om dit te onderzoeken, zijn in totaal 718 openingsitems uit de NOS Achtuurjournaals van 2014 en 2024 handmatig gecodeerd via een kwantitatieve inhoudsanalyse. Elk item is gecategoriseerd op hard nieuws en zacht nieuws. Vervolgens is de aanwezigheid gemeten van drie harde frames - het conflict frame, het economische gevolgen frame en het thematisch frame - en vier zachte frames - dramatisering, emotionalisering, personalisering en het episodisch frame. Tot slot zijn de nieuwswaarden gecombineerd met de frames, waarmee zowel verzachting van hard nieuws als verharding van zacht nieuws gemeten is. De resultaten laten zien dat er met betrekking tot harde en zachte nieuwswaarden geen sprake is van infotainment. Hetzelfde geldt voor het totale aandeel zachte en harde frames, dat gelijk is gebleven tussen de jaren 2014 en 2024. Desalniettemin laten de frames los van elkaar wel interessante uitkomsten zien over tijd: het harde thematisch frame is toegenomen, net als de zachte frames emotionalisering en personalisering. Het zachte episodische frame is daarentegen afgenomen. Ook bleek er een toename te zijn tussen 2014 en 2024 in het gebruik van de combinatie van zachte frames bij harde nieuwsitems. Dit betekent dat infotainment niet enkel afhangt van de aanwezigheid van nieuwswaarden, maar ook van de combinatie van deze twee. Dit onderzoek naar het NOS Achtuurjournaal zorgt ervoor dat brede ontwikkelingen zoals infotainment niet onopgemerkt blijven. De verantwoordelijkheid om kritisch om te gaan met nieuws ligt niet alleen bij journalisten en redacteurs, maar ook bij het publiek, dat zich bewust moet zijn van de invloed die framing heeft op de nieuwsbeleving.