Grappen met tanden

In deze thesis wordt onderzoek gedaan naar het productieproces van satirisch nieuws. Programma's zoals Lubach, Even tot Hier en Dit Was Het Nieuws worden door een groot publiek bekeken, net als online platform De Speld en radioprogramma Spijkers met Koppen. Er is nog relatief weinig onderzoek naar productieprocessen, vooral specifiek binnen dit genre. Daarom wordt met dit onderzoek antwoord gegeven op de onderzoeksvraag: "Hoe komt satirisch nieuws tot stand?" Deze onderzoeksvraag wordt beantwoord met een netwerkanalyse en diepte-interviews met makers. De netwerkanalyse biedt inzicht in de groep makers die verantwoordelijk is voor de inhoud van deze satirische producties. De diepte-interviews bieden inzicht in de praktijk op de redactie en gaan in op de inhoudelijke en praktische keuzes die worden gemaakt tijdens het productieproces. Ook wordt er gekekeken naar de visie van de makers op hun eigen verhouding tot de journalistiek: zien zij zichzelf als journalisten, komieken of iets daar tussenin? Omdat satirische nieuwsprogramma's veel inhoudelijke en visuele overeenkomsten lijken te hebben met traditionele journalistiek, wordt het productieproces ervan ook vergeleken met het journalistieke productieproces. De journalistieke praktijk wordt geschetst in het theoretisch kader, waarna uit de diepte-interviews de praktijk van satirisch nieuws blijkt. Uit het onderzoek bleek ten eerste dat het netwerk van makers van satirisch nieuws in Nederland relatief klein is, in de zin dat een kleine groep redacteuren voor verschillende satirische programma's werkt. Dit zorgt er mogelijk voor dat er geen divers beeld van de actualiteiten wordt gegeven in deze programma's. Ten tweede werd geconcludeerd dat deze redacties volgens vaste routines werken die in grote lijnen overeenkomen met de routines op een traditionele nieuwsredactie, maar in bepaalde opzichten ook verschillen. De productieverschillen die er zijn, lijken voort te komen uit een belangrijk inhoudelijk verschil tussen de twee genres: satirisch nieuws is niet alleen gericht op het verslaan van de actualiteiten, oftewel informatievoorziening, maar voegt een laag van humor en maatschappijkritiek toe aan die actualiteiten. Hierbij wordt het werk van journalisten dus als basis genomen, waarna de satire hier aan toegevoegd wordt. Die satirische laag krijgt inhoudelijk voorrang, wat ook tot kleine verschillen in het productieproces leidt. Zo wordt er veel waarde gehecht aan de manier waarop grappen vallen bij eigen crew tijdens de vergaderingen en repetities. Ook wordt er tijdens het schrijfproces constant in het oog gehouden of een stuk genoeg mening van de maker vertolkt, en of er om gelachen kan worden.