Too woke or not too woke?

Het woord "woke" is de afgelopen jaren onderdeel geworden van de Nederlandse vocabulaire, zowel in het dagelijks leven als de media en de politiek. Hoewel woke het grote publiek niet al te lang geleden heeft bereikt, is het woord al bijna honderd jaar oud. Woke is ontstaan in de twintigste eeuw als een onderlinge oproep van de zwarte gemeenschap in de Verenigde Staten, om bewust te blijven van systematisch racisme en politiegeweld. Het woord is onder dezelfde gemeenschap gepopulariseerd door de opkomst van de recente Black Lives Matter-movement. Woke sloeg aan, ook onder een breder publiek en als gevolg zijn er verschillende associaties ontstaan rondom woke. Voor sommige mensen heeft woke te maken met het bewust worden en bestrijden van ongelijkheid in de samenleving en die zien dat als iets positiefs, maar anderen zien de huidige woke-beweging eerder als overdreven, of gevaarlijk. Het woord is niet langer specifiek aan de originele gemarginaliseerde groep en dit proces heet epistemic appropriation. Een belangrijke manier waarop de term en de associaties eromheen bij het publiek terecht komen, is via de media. De keuzes die daarin gemaakt worden kunnen dan ook bepalend zijn voor de manier waarop het publiek tegen woke aankijkt. Die keuzes worden beïnvloed door allerlei omstandigheden, zoals het type krant, maar ook de politiek kan daarin meespelen. Woke en anti-woke worden namelijk gebruikt door populistische politici om zichzelf te presenteren als de stem van het volk, en om zichzelf nieuwswaardig te maken. In dit onderzoek wordt dan ook antwoord gegeven op de volgende onderzoeksvraag: "In hoeverre en op welke manier gebruiken Nederlandse populaire en kwaliteitskranten de termen woke en anti-woke in de periode van 2018 tot en met april 2025, en in hoeverre is hierin sprake van epistemic appropriation van woke?" Hierbij is een kwantitatief onderzoek uitgevoerd waarbij gebruik is gemaakt van zowel een automatische als handmatige inhoudsanalyse. In het onderzoek zijn artikelen meegenomen uit de kwaliteitskranten de Volkskrant, het NRC Handelsblad en Trouw, en de populaire kranten De Telegraaf en het Algemeen Dagblad. Ze zijn geanalyseerd op de selectie van het nieuws rondom woke, het brongebruik en het gebruik van framing die wijst op epistemic appropration. De analyses wijzen uit dat kwaliteitskranten consistent meer schrijven over woke en anti-woke dan populaire kranten, wat wijst op meer epistemic appropriation. Uit het onderzoek naar het brongebruik en vooral de framing rondom woke, bleek dat bij beide mediatypes zeer veel sprake is geweest van epistemic appropriation. Toch blijken populaire kranten verder te zijn in het proces van epistemic appropriation en er negatiever over te schrijven vergeleken met kwaliteitskranten. Uit de handmatige analyse en de verdeling van de frames, valt op te maken dat er veel sprake is van onduidelijkheid over wat woke betekent. Bewustzijn hiervan creëren is cruciaal in het begrijpen van de discussie rondom het woke.