Pilaar van de democratie of politieke echokamer?

Er bestaan veel zorgen over een steeds verder dalend publieksvertrouwen in de journalistiek. Zo ook in Nederland. Maar volgens de statistieken staat de Nederlandse journalistiek er juist goed voor, en is de afname van vertrouwen onder het publiek juist klein. Deze masterthesis probeert daarom te achterhalen in hoeverre wantrouwen en vertrouwensgebrek een rol spelen in aard van publiekskritiek op NU.nl. Dit onderzoek maakt gebruik van kwalitatieve methoden om de onderzoeksvraag te beantwoorden, omdat een groot deel van de huidige literatuur over vertrouwen in de journalistiek zich beroept op puur kwantitatieve onderzoeksmethoden. Dit zorgt ervoor dat de complexiteit en nuance van een begrip als vertrouwen niet goed gevat wordt. Deze studie probeert daarom verder een deur te openen voor anderen om vertrouwen in de journalistiek te onderzoeken door een kwalitatieve lens, zodat het wetenschappelijke begrip van dit concept in verschillende nationale en nieuwsmediacontexten kan worden vergroot. Door middel van thematische analyse bestudeerde deze masterthesis 153 kritische publieksreacties afkomstig van NUjij, het discussieplatform van NU.nl, waar gebruikers commentaar kunnen leveren onder nieuwsartikelen. Ook werden alleen reacties bestudeerd onder artikelen uit de rubriek 'van de hoofdredactie'. Hierin schrijven de hoofdredacteur en adjunct-hoofdredacteur wekelijks artikelen met een 'kijkje achter de schermen', of om uitleg te bieden over bepaalde beslissingen uit de redactie. Een initiatief vanuit NU.nl om transparante communicatie met het publiek te verbeteren, en zo vertrouwen te versterken. Alle kritische publieksreacties zijn met behulp van codering gekenmerkt en gecategoriseerd, met zes verschillende thema's als eindproduct die elk op hun eigen manier de rol van vertrouwen aantonen in de kritiek van het publiek op NU.nl. Uit de resultaten kwamen meerdere interessante conclusies naar boven. Maar vooral werd duidelijk dat wantrouwen een beduidende rol speelt in de aard van publiekskritiek op NU.nl. Uit verschillende reacties op NUjij bleek namelijk dat onder meer een vermeend gebrek aan objectiviteit, pluriformiteit, en transparante communicatie vanuit de nieuwsorganisatie zorgde voor een groeiend gevoel van argwaan en verdenking bij kritisch publiek. Deze bevindingen zorgen werpt een nieuw licht op het gebied van kwalitatief onderzoek naar vertrouwen, wantrouwen, en vertrouwensgebrek in de Nederlandse journalistieke sector. En daarnaast bieden de conclusies uit deze masterthesis nieuwe inzichten voor nieuwsorganisaties als NU.nl. Zo kunnen de grootste bronnen van wantrouwen of vertrouwensgebrek doelgericht aangepakt worden, om het vertrouwen van hun publiek zo goed mogelijk te onderhouden, en de sociale relatie tussen nieuwsorganisatie en burger te verbeteren.